De duurzame metselaar
De metselaar zal steeds meer kennis moeten hebben over hoe duurzaam gebouwd wordt, wat het betekent nul op de meter te bouwen en hoe het zit met isolatie en luchtdicht bouwen.
Iedere timmerman en metselaar die voor Heijmans werkt, heeft een cursus luchtdicht bouwen gevolgd.
Ook komen er langzaam hulpmiddelen of wordt er steeds meer prefab in de fabriek gewerkt. Het is al mogelijk een huis in één dag compleet neer te zetten.
Men begint 3D te printen en betonprinters zijn in aantocht.
De duurzame metselaar heeft verstand van
- renovatie van gemetselde muren
- renovatie gemetselde funderingen
- steenstriptoepassingen
- steenstriptoepassingen
De duurzame metselaar heeft verstand van
Veiligheid
Communicatie
Slim werken
Luchtdicht bouwen
Duurzame materialen
Warmte(verlies)
Condensatie
Isolatie
Geluid(sisolatie)
Koudebruggen
De belasting van bouwonderdelen
In de onderstaande tabel staat in groen aangegeven wat een duurzame metselaar extra zou moeten kunnen.
Stenen en dorpels leggen, incl. voegklaar maken | Aanbrengen constructieve elementen in metselwerk | Onderdelen metselwerk behorend tot thermische schil | Voorbereiden drager isolatie-platen |
traditioneel | Lintvoeg en rollaag wapening | Drukvaste isolatie-stenen aanbrengen (kim en knooppunten) | Draagmuren uitvlakken ten behoeve van aansluiting isolatiemateriaal op draagmuur |
lijmmethode | Bogen | Idem bij vloereinden / vloeropleggingen | |
doorstrijk-methode | Kammen | Idem bij lateien in draagmuur | |
klik-methode | Rollagen | ||
bijzondere verbanden | Loketten | ||
bijzondere vormen | |||
bijzondere stenen (o.a. Vormsteen, geglazuurde steen) | |||
Kwaliteit uitvoering conform vereisten en normen | |||
Juiste en op elkaar afgestemde materialen volgens duurzame details toepassen | esthetische en constructieve eisen | bouwfysische eisen | |
Metselstenen | Voorkomen smet, steigerslagen en uitslag | Voorkomen vochtbruggen in spouw | |
Isolatie-stenen | Strakheid verband, uitstraling uitvoering speciaal metselwerk | Realisatie zwakke spouwventilatie | |
Mortel verbindings-elementen | Juiste menging stenen | Voorkomen warmteverliezen door krimp en uitzakken isolatiemateriaal | |
Isolatie-materiaal | Juiste lagen- en koppenmaten | Voorkomen lijnvormige warmteverliezen door aansluit-problemen | |
Verankerings-materiaal | Maatvoering rond gevel-openingen | Voorkomen warmteverliezen door vervorming isolatiemateriaal bij verankeren | |
Waterkerend dampopen materiaal | Hechting mortel en steen | Geen kans voor aantasting door dieren, planten en schimmels | |
Waterdicht/ dampdicht materiaal | Plaats en uitvoering dilataties | Wering optrekkend vocht in isolatiemateriaal en in binnen constructie | |
Waterdicht/ dampdicht materiaal | Plaats en uitvoering ankers | Isolatie buitenmuren zijn deel ononderbroken thermische schil | |
Vloerventilatie |
Het tekort aan bouwlieden wordt nooit meer goedgemaakt. Metselrobots en andere vormen van automatisering kunnen soelaas bieden. Door de economische crisis stortte de bouw na 2008 compleet in en verloren ruim 200.000 bouwvakkers hun baan. Velen keerden niet meer terug. Vier op de tien bouwbedrijven kampen in 2018 met een tekort aan arbeidskrachten en de handjes komen nooit meer terug. Op het mbo, waar de meeste bouwlieden vandaan komen kelderde de instroom tussen 2011 en 2016 met 40 procent. Vandaar dat anders gebouw moet worden, meer voorgefabriceerd in de fabriek, meer met automatisering en robotisering. Slimmer bouwen vergt bijvoorbeeld minder metselaars en ook wordt het werk fysiek minder belastend. Metselen is zwaar en het tekort aan gekwalificeerd personeel drijft de prijs omhoog. Als je wanden compleet aangeleverd krijgt en in elkaar kunt schroeven in plaats van metselen, maak je de bouw weer aantrekkelijk voor jonge mensen.
Iinmiddels bestaan metsel- robots die duizend stenen per uur kunnen metselen. Met 3D-betonprinters kunnen huizen in korte tijd worden neergezet. En bouwgroep Dijkstra Draisma uit Dokkum heeft een geautomatiseerde productielijn voor dak- en gevelelementen, die door robots geproduceerd worden.
Door slimmer te bouwen kan de nieuwbouwproductie sneller worden opgevoerd. Nu blijft de productie ver achter bij de gewenste 75.000 huizen per jaar. Vooral doordat nieuwbouwprojecten moeilijk van de grond komen, maar deels ook door tekort aan bouwlieden.
Slimmer nieuwe huizen bouwen is eveneens nodig nu een flink deel van de acht miljoen huizen in ons land de komende twintig jaar verduurzaamd en gasloos moet worden. Die huizen zijn heel divers, waardoor het werk minder te automatiseren valt. De handjes van de bouwvakkers zijn dáár nodig.
Metselrobot