Duurzaamheid in de procestechniek en laboratoria

 

Beeldverhaal over vernieuwingen in de chemische industrie

Duurzaamproduceren

 

 

 

Theorie

De procesindustrie kan alles kleiner, veiliger, duurzamer, schoner en efficienter doen.
Dat heet procesintensivering.

Er komt steeds meer wet- en regelgeving, de energieprijzen zijn aan het stijgen en om de concurrentie voor te blijven zijn grote innovaties nodig. Minder inventaris, tijd, ruimte, materialen, onderhoud en energie en toch een hogere productie.
Men is bezig met verminderde reactietijden en hitteoverdracht, betere katalysatoren, hogere omzettingen etc. Grote torens worden verkleind tot kleine reactoren. Membraantechnieken worden ingezet.Of via de spinning disk technologie (www.spinid.nl

Het leidt tot minder kosten m.b.t. grond , investeringen, grondstoffen, energie en afvalverwerking.  
Minder kans op grote vergiftigingen na explosies e.d.

De basisstrategie zijn
- intensivering en minimalisering (wat je niet hebt kan ook niet lekken)
- vervanging (veiliger materiaal ipv gevaarlijke zaken)
- afstemming (gevaarlijke stoffen onder de minst gevaarlijke omstandigheden)
- versimpeling (kans op fouten verkleinen, minder apparatuur die kan falen)


Zie voor mooie plaatjes e.d. het beeldverhaal


Ook is men bezig met ketenefficiency. De CO2 overschotten van de raffinage van Shell kunnen gebrukt worden door de glastuinbouw.
Laagwaardige warmte met gebruikt worden voor verwarming en hoogwaardige voor elektriciteit. 

Akzo begint met decentraal chloor op te wekken ipv te rijden met chloortreinen.
Via het Hisarna project met Corus wil men 80 % verlaging in de CO2 emissie te bewerkstelligen in de staalproductie. 

De procesindustrie in Nederland kan jaarlijks twee keer zoveel energie besparen als nu het geval is stelt men in 2010. Dit zou een verdubbeling van de huidige energiebesparing in die sector betekenen van de huidige 1% per jaar tot 2% per jaar. Daarmee zou de sector voldoen aan de energiebesparingdoelstelling die is overeengekomen met de Nederlandse overheid om in 2020 30% minder energie te gebruiken dan in 2000. Voorwaarde is wel dat een drastische verandering van de werkwijze in de procesindustrie ten aanzien van energie-innovatie wordt doorgevoerd. De procesindustrie neemt circa een kwart van het totale energieverbruik in Nederland voor haar rekening.

Het devies voor meer energiebesparing in de procesindustrie is tweeledig. Ten eerste moet de procesindustrie n loket hebben waar toeleveranciers terecht kunnen om energie-innovaties onder de aandacht te brengen. Bovendien moet de procesindustrie bereid zijn om actief met energie-innovaties aan de slag te gaan. Op hun beurt moeten de toeleveranciers zich beter verdiepen in de specifieke situaties van bedrijven uit de procesindustrie om maatwerkoplossingen te kunnen bieden. Uit het rapport blijkt dat dit nog onvoldoende gebeurt. Bovendien is de procesindustrie behoudend, waardoor veel mogelijkheden tot energiebesparing onbenut blijven.

Ten tweede is het van belang dat risicos die samenhangen met de marktintroductie van energie-innovaties in een vroeg stadium onderkend en op een evenwichtige manier verdeeld worden over de betrokken partijen. Alleen op deze manier wordt de drempel voor een investeringsbeslissing verlaagd, de betrokkenheid van partijen vergroot en daarmee de kans op succes en herhaling gemaximaliseerd. Op dit moment komen risicos vaak op de schouders van n partij terecht, waardoor energie-innovaties de markt niet bereiken. Nieuwe verdienmodellen en actieve betrokkenheid van de toeleveringsketen kunnen een doorbraak bewerkstelligen.
Maar het is onvoldoende als bedrijven alleen op eigen kracht werken aan energiebesparing. Er is veel meer te bereiken als alle bedrijven die betrokken zijn bij investeringsprojecten (owners, ingenieursbureaus, kennisinstituten, leveranciers, installatiebedrijven en aannemers) samenwerken vanaf de conceptuele fase, bij de aanbesteding en in de executiefase. Bedrijven die bij NAP zijn aangesloten, gaan met onmiddellijke ingang werk maken van de aanbevelingen in het rapport.

NAP (www.napnetwerk.nl) is een netwerk van bedrijven in de Nederlandse procesindustrie en stelt zich tot doel de waardeketen, bestaande uit plant owners, ingenieursbureaus en toeleveranciers, te versterken. Voor de bedrijfsvoering, de duurzame ontwikkeling en de maatschappelijke positie van de procesindustrie is het goed functioneren van de keten een absolute voorwaarde. NAP biedt de deelnemende bedrijven een kennisintensief platform voor visieontwikkeling en ideegeneratie.

Op  5 januari 2011 ontstaat brand bij Chemie Pack te Moerdijk.  Schade  41 miljoen.

Op 11 maart 2011 verwoestte een tsunami met een golf van 23 meter hoog de noordoostelijke kust van Japan. 20.000 doden.
De kerncentrales van Fukushima kwamen ernstig in de problemen en grote hoeveelheden radioactiviteit zijn vrijgekomen. Iedereen in een straal van 20 km werd geacueerd.

Wet- en regelgeving

 

Emissiemetingen ter controle op de naleving van de emissie-eisen voor het lozen worden uitgevoerd volgens:
a.   NEN 6966 of NEN-EN-ISO 17294-2 ten aanzien van arseen, barium, berylium, boor, cadmium, chroom, cobalt, ijzer, koper, molybdeen, nikkel, lood, seleen, tin, titaan, uranium, vanadium, zilver en zink, waarbij de ontsluiting van de elementen plaats vindt volgens NEN-EN-ISO 15587-1 en NEN 6961;
b.   NEN-EN-1483 ten aanzien van kwik;
c.   NEN-EN-ISO 14403 ten aanzien van vrij cyanide in afvalwater;
d.   NEN-EN-ISO 15680 ten aanzien van benzeen, tolueen, ethylbenzeen, xyleen en naftaleen;
e.   NEN 6401 ten aanzien van vluchtige organohalogeenverbindingen;
f.   NEN-EN-ISO 6468 ten aanzien van aromatische organohalogeenverbindingen;
g.   NEN-EN-ISO 10301 ten aanzien van chlooretheen (vinylchloride), dichloormethaan,
tetrachlooretheen (PER), tetrachloormethaan, trichlooretheen, trichloormethaan, 1,1-dichloorethaan, 1,2-dichloorethaan, 1,2-dichlooretheen, cis-1,2-dichlooretheen, trans-1,2-dichlooretheen 1,1,1-trichloorethaan en  1,1,2-trichloorethaan;
h.   NEN 6676 ten aanzien van extraheerbare organohalogeenverbindingen;
i.    NEN-EN-ISO 9377-2 ten aanzien van olie;
j.    NEN-EN-ISO 17993 ten aanzien van polyaromatische koolwaterstoffen;
k.   ISO 5815-1/2 of NEN-EN 1899-1/2 ten aanzien van het biochemisch zuurstof verbruik;
l.    NEN 6633 ten aanzien van het chemisch zuurstof verbruik;
m.  NEN-EN-ISO 13395 ten aanzien van nitrietstikstof en nitraatstikstof;
n.   NEN-ISO 5663 of NEN 6646 ten aanzien van organisch stikstof (Kjeldahlstikstof);
o.   NEN 6646, NEN-EN-ISO 11732 of NEN 6604 ten aanzien van ammoniumstikstof;
p.   NEN-ISO 5813 of NEN-ISO 5814 ten aanzien van het zuurstofgehalte;
q.   NEN-EN 872 ten aanzien van onopgeloste stoffen
r.    NEN-ISO 15681-1 en NEN-ISO 15681-2 ten aanzien van fosfor totaal;
s.   NEN 6414 ten aanzien van temperatuur; en
t.    ISO 11083 ten aanzien van chroom VI.

Het activiteitenbesluit uit 2008 zegt over laboratoria of praktijkruimten, met uitzondering van praktijkruimten voor het middelbaar onderwijs en laboratoria ten behoeve van huisartsen, dierenartsen, apothekers, tandartsen of tandtechnici.

Bij het lozen van afvalwater afkomstig van een laboratorium of een praktijkruimte op het vuilwaterriool wordt ten behoeve van de bescherming van het milieu ten minste voldaan aan de bij ministerie regeling te stellen eisen.

Bij het lozen van afvalwater afkomstig van een laboratorium of een praktijkruimte in een vuilwaterriool worden de  emissiegrenswaarden vermeld in tabel 4.124 niet overschreden.

 Tabel 4.124

Stof                                                     Emissiegrenswaarde in milligram per liter

Kwik                                                                0,01

Cadmium                                                         0,02

Overige metalen, som van 5 metalen1)               2

Chloorkoolwaterstoffen CKW2)                           0,1

BTEX                                                               0,1

1) Als som van 5 willekeurige metalen uit de volgende reeks: Ni, Cr, Pb, Se, As, Mo, Ti, Sn, Ba, Be, B, U, V, Co, Ag.
2) De 11 CKW die standaard bepaald worden in afvalwater betreffen: Dichloormethaan, Trichloormethaan, Tetrachloormethaan, Trichlooretheen, Tetrachlooretheen, 1,1-dichloorethaan, 1,2-dichloorethaan, 1,1,1-trichloorethaan, 1,1,2-trichloorethaan, cis-1,2-dichlooretheen, trans-1,2-dichlooretheen. De chloorkoolwaterstoffen worden als som bepaald.

De in tabel 4.124 genoemde emissiewaarden gelden voor steekmonsters. Indien sprake is van representatieve etmaalbemonstering geldt voor de overige metalen, som van 5 metalen een factor 2 lagere waarde (1 mg/l).

Bij activiteiten in een laboratorium of een praktijkruimte worden ten behoeve van het realiseren van een verwaarloosbaar bodemrisico en het voorkomen dan wel beperken van diffuse emissies en het doelmatig verspreiden van die emissies naar de buitenlucht de bij ministerie regeling voorgeschreven maatregelen toegepast.

Bij het gericht werken met biologische agentia in een laboratorium of een praktijkruimte wordt ten behoeve van het voorkomen van risicos voor de omgeving en ongewone voorvallen, dan wel voor zover dat niet mogelijk is het zoveel mogelijk beperken van de risicos voor de omgeving en de kans dat ongewone voorvallen zich voordoen en de gevolgen hiervan, ten minste voldaan aan de bij ministerie regeling te stellen eisen.

 


Het consortium Werkend leren in de procestechniek, een samenwerkingsverband van  14  ROC s heeft gezamenlijk curriculum ontwikkeld voor de opleidingen tot operator. 


procestechniek

duurzame procestechniek

Websites 

http://www.kennislink.nl/


 

Duurzame chemie: technische ontwikkelingen, grondstoffen, energie, emissies, afvalstromen en procestechnologie.

 

duurzame procestechniek

 

http://www.vito.be/milieu/milieutechnologie1.htm

 

 

Een site bedoeld voor duurzaam watergebruik met links naar zuiveringstechnieken (biologisch, elektrochemisch, fysico-chemisch), membraantechnologie en nog veel meer.
duurzame procestechniek http://www.mep.tno.nl/producten_diensten/
p_en_d_petro_chemische_industrie.html

Een site met uitleg en links in verschillende takken van technologie met zijn processen.