Smelten ijs en poolkappen

 

 ijsbeer op ijsschots

De Noordpool

Nergens gaat de opwarming sneller dan in het noordpoolgebied. Het is er gemiddeld 2,8 graden warmer dan een eeuw geleden, waardoor grote hoeveelheden ijs in de zomer smelten.

Voor de scheepvaart heeft dat voordelen. Dit jaar voer voor het eerst een olietanker zonder hulp van een ijsbreker via de noordpool naar Zuid-Korea. Zo'n reis is een stuk sneller dan helemaal via Afrika.

Voor het leven op aarde is al dat smeltende ijs minder prettig. De Noordpool werkt als een soort airco van de wereld. Als die kapot is, kan het weer flink in de war worden geschopt. Doordat de bodem in Siberië en Noord-Canada niet meer permanent bevroren is, komen de broeikasgassen in de grond vrij. Die hopen zich op in de atmosfeer, wat er weer toe leidt dat de aarde nog meer opwarmt. Bij de oplopende temperatuur verdampt veel water en dat wil weer terug naar de aarde. Door stormen en slagregens mislukken oogsten, mensen moeten soms noodgedwongen vluchten.

 zs

Op de Noordpool smelt steeds meer ijs. Het wordt dan mogelijk grote gas- en olievelden te exploiteren. Maar het gebied is uitermate kwetsbaar. Er ligt een gasveld waarmee heel Europa 50 jaar vooruit kan. In 30 jaar tijd is 40 % gesmolten. Rond 2020 verwacht men dat alles weg is.

Als dat het geval is dan beuken golven dadelijk op de kusten. Het waait er hard. Normaal wordt het water getemperd door het ijs.

Juist de randen van het ijs op de Noordpool zijn van ecologisch belang. Op de overgang van water naar ijs leeft phytoplankton (kleine plantjes) dat er massaal in bloei komt. Dat trekt zooplankton aan, het voedsel van vissen en grote zeezoogdieren. Dat trekt weer zeehonden e.d. aan. Als de mens er dan nog eens doorheen gaat varen wordt het probleem extra groot.

De Noordpool zou n reservaat moeten worden waarin de exploitatie van olie- en gas alsmede de scheepvaart regelt.     Het winterijs was in 1980 nog 3,8 meter dik. In 2008 was dat nog maar 1,9 meter. Als het landijs van groenland gaat smelten stijgt de zeespiegel naar verwachting deze eeuw 0,4 - 1,05 meter t.o.v. 1990.

In 2010 is een boot met ijzererts met ijsbrekers voorop in 26 dagen van Noord Noorwegen (waar men ijzererts vindt) gevaren naar Qingdao. Door het Suezkanaal duurt dat 34 dagen. Men gaat in de toekomst de route met konvooien varen. 

In 1980 was het ijsoppervlak 7,5 miljoen km2 en het ijsvolume 16,1 duizend km3

In 2012                          < 3,9                                     <  4,0
In 2017                             4,3                                                             (door een koele Arctische zomer 8e plaats)
In 1979 was er 14 miljoen km2 ijs op de Noordpool in 2012 nog maar 3,5 miljoen.

Poolijs1979

Het poolijs in 1979

Poolijs2005

Het poolijs in 2005

Poolijs2012
Het poolijs in 2012

Noordpool 
Een nieuw laagterecord in september 2016 m.b.t. poolijs op de Noordpool.
Het duurt niet lang meer of in de zomer ligt er geen ijs meer.
Pool2016
Het Arctische zee-ijs bereikte op 19 en 23 september 2018 zijn jaarlijkse minimale omvang, te weten 4,59 miljoen vierkante kilometer. Dit is de op vijf na laagste mimimumbedekking sinds het begin van de satellietmetingen in 1979, ruim 30 procent lager dan het gemiddelde over de periode 1981-2010.

Smelten poolijs
ijsberenpartysmeltend ijs 

Als schepen worden aangepast om te varen tussen ijsschotsen kan een trip van Japan naar Rotterdam de helft korter. In 2013 voer het eerste commerciele schip van China bovenlangs naar Rotterdam. Dat scheelt twee weken varen. Men verwacht dat de Noordpool in 2054 ijsvrij is (bij de warmste voorspellingen)

De zuidpool

Rond het jaar 2005 laten de satellietmetingen een enorme versnelling zien van het afsmelten van de ijskap op de Zuidpool (Antartica). Het ijsverlies op Antarctica liep na 2005 in tien jaar op van 73 miljard ton tot 219 miljard ton per jaar. Door het smelten van de Antarctische ijskap is de zeespiegel de afgelopen 25 jaar wereldwijd met 7,6 millimeter gestegen. Daarvan is 3 millimeter stijging, ofwel 40 procent, het gevolg van het smelten in de laatste vijf jaar.

Groenland

In tien jaar tijd is de grootte van dat gebied meer dan verdubbeld. Doordat smeltwater meer en eenvoudiger door scheuren kan sijpelen, versnelt dat het proces van smelten en zorgt er in bepaalde gebieden voor dat het ijs makkelijker over de rotsbodem richting oceaan schuift.Het ijs wordt als het ware opgelift. Van 2007 - 2010 verdween 40 miljard ton ijs per jaar. Op Groenland ligt genoeg ijs dat als het gesmolen is de zeeen 7 meter doen stijgen. Het is vier maal Frankrijk en soms 3000 meter dik. Doordat de oceanen warmer worden smelen de randen sneller. Daarnaast ligt er steeds meer roet op het ijs (cryoconiet) van woestijnen, vulkanen, landbouwgronden, energiecentrales, auto's op diesel en houtverbrandingsovens. De passaatwinden waaien het naar Groenland. De zware deeltjes warmen op door de zon en doen het ijs nog sneller smelten. Het smeltwater gaat de diepte in en vormt meren (moulins) onder het ijs waarover het ijs wegglijdt. De temperatuur op ijsland is al 3 graden gestegen terwijl dat op de meeste plekken op de rest van de wereld maar 1 graad is. Het aangroeien van het ijs in de winter start 2 maanden later. Vroeger moesten de eskimo's 5 dagen reizen met hun poolhonden om de rand van het ijs met de oceaan te bereiken en nu nog maar 5 uur. Maar de scheuren maken het voor ze moeilijker de rand te bereiken waar ze kunnen jagen.
30 % van het ijs is al weg en het plaatje rechts laat zien dat in de laatste honderd jaar de geltscher even ver is terug getrokken als nu in de laatste tien jaar. 

Van 1961 tot 1990 smolt van Groenland 880 km3 zoetwater in zee. In 2010 was dat al 1200 km3. Uiteiendelijk kan het de warme golfstroom langs Europa beinvloeden. Als die tot stilstand komt wordt het koud in Europa.

smeltenpolenenijssmelten groenlands ijs

In de Himalaya smelt 25 miljard ton ijs per jaar. Dat laat de zeespiegel 1,5 mm stijgen. Door het smelten van kustgletschers van Antartica en Groenland Alaska en Patagonie stijgt de zeespiegel 2,3 mm (tot 3,2 mm) per jaar. Daarbij komt het uitzetten van zeewater als het warmer wordt.Sinds 1850 is de zeespiegel 20 cm gestegen. Van 1993 tot 2014 6,7 cm.
smeltenpolenenijs

Maar een veel groter probleem is dat 80-90 % van de bevolkingsgroei plaatsvindt in kustgebieden. Daar vindt oxidatie en inklinking van de bodem plaats. Hierdoor zakken de bodems in extreme gevallen wel 10-15 cm per jaar. Grondwateronttrekking, veengebieden etc. Sinds onze voorouders 1000 jaar geleden met slootjes zijn begonnen in de veengebieden zijn ze al 4 tot 5 meter gedaald. De kustgebieden van Jakarta zakken 10 cm per decennium. In Thailand 4-5 cm per jaar. Dit effect is veel groter dan dat van de zeespiegelstijging.
(Bart Schultz van Unesco) 
Eilanden onder water
Ook de permafrost dreigt te gaan ontdooien. Hierdoor verwacht men dat de toplaag met alle voedingsstoffen gaat decomposteren zodat veel methaan gaat vrijkomen. Dit is een nog sterker broeikasgas dan kooldioxide. We komen dan in een neergaande spiraal.
Smelten permafrost

 

Een mooi artikel over de zeespiegelstijging en klimaatverandering (in het Engels) staat hier.
https://moboxmarine.com/blog/what-why-sea-level-rise/

 

smeltenpolenenijs

Websites
Kennislink

 

http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere/

 

Noordpool warmt sneller op
smeltenpolenenijs Greenpeace wereldwijd smelten de gletsjer Wereldwijd smelten gletsers