Het broeikaseffect


IntroductieBroeikaseffect
Vragen
Informatie
Wist je dat
Opdracht
Filmpje van
Leonardo di Caprio
over de aarde
Clip over de aarde
Websites


Introductie
Het broeikaseffect! het is een veelgehoorde term tegenwoordig, maar wat is het nou precies? Het heeft natuurlijk te maken met onze industrie, het verkeer..en was er niet iets met CO2 ? In de volgende module leer je wat er nou bedoeld wordt met het broeikaseffect, wat het veroorzaakt, wat de gevolgen zijn en wat ertegen gedaan kan worden. Lees eerst de informatie en maak daarna de vragen. De websites die eronder staan heb je nodig om antwoorden op de vragen op te zoeken. Tot slot is er nog een opdracht, waarin jij de kennis die je net hebt opgedaan over dit onderwerp op papier moet zetten. 


Vragen

1. Hoe zijn de CO2 concentratie en het klimaat de afgelopen 300 jaar veranderd?

2. Wat zijn de temperatuursverwachtingen voor de toekomst? Zoek een grafiek op van het internet die deze voorspelling weergeeft.

3. Wat zijn natuurlijke oorzaken van het broeikaseffect? Noem er minstens 2.

4. Wat zijn menselijke oorzaken van het broeikaseffect? Noem er minstens 2.

5. Wat houdt het Kyoto-verdrag in?

6. Nederland heeft vanwege het Kyoto-verdrag zichzelf doelen gesteld voor CO2-reductie. Wat zijn deze doelen?

7. Wat voor gevolgen kan de klimaatverandering hebben voor consumenten als je dankt aan koopkracht, duurder wordende producten of verandering   in het soort producten?

8. Wat is duurzame productie en wat is een klimaatneutraal product?

9. Hoe kan duurzame ontwikkeling de klimaatverandering bevloeden?


Informatie


Het broeikaseffect is het effect op de aarde dat ontstaat door de aanwezigheid van gassen in de atmosfeer. Deze zogenaamde broeikasgassen houden de warmte die normaal verloren zou gaan in de ruimte vast, zodat langzaam de temperatuur op de aarde en zijn atmosfeer toeneemt. Het effect is genoemd naar de broeikas waar een glazen of plastic overkapping de uitstraling van warmte tegenhoudt en zo de temperatuur in de broeikas laat oplopen.

Het broeikaseffect op aarde is belangrijk: zonder het broeikaseffect zou de aarde veel te koud zijn om op te leven. Maar het broeikaseffect wordt alsmaar sterker. Dat is een probleem. De afgelopen 100 jaar steeg de temperatuur op aarde 0,6 graad Celsius. Dat lijkt weinig maar daardoor is bijvoorbeeld de zeespiegel 10 tot 20 centimeter gestegen. Een stijging van een paar graden heeft verstrekkende gevolgen: de poolkappen smelten en de zeespiegel stijgt. Er treden langzamerhand steeds meer klimaatveranderingen op, overstromingen en bosbranden komen steeds vaker voor en orkanen worden krachtiger. Het belangrijkste en meest bekende broeikasgas is koolstofdioxine (CO2), maar ook methaan (CH4), lachgas (N2O) en fluorhoudende gassen (HFK's, PFK's, en SF6) zijn broeikasgassen. Broeikasgassen komen vrij bij de verbranding van fossiele brandstoffen en in de landbouw.

Als we het broeikaseffect willen terugdringen zal dus de uitstoot van broeikasgassen verminderd moeten worden. Om dit te bereiken moet er een hoop gebeuren: er moet bijvoorbeeld gezocht worden naar schonere energiebronnen en het energieverbruik moet verminderd worden. Als we het broeikaseffect willen tegengaan moeten er op zoveel mogelijk manieren binnen de industrie,  landbouw en bij mensen thuis bezuinigd worden. Wat je zelf kan doen? Energie besparen dus! Lichten uit als je weggaat, niet onnodig de verwarming aan laten en iets vaker de auto laten staan.

 
Wist je dat:

De concentratie CO2 in de atmosfeer sinds de industrie revolutie, 200 jaar geleden, met 30 procent is toegenomen.

De opwarming van de aarde de wereldeconomie tot 5,5 triljoen kan kosten als regeringen wereldwijd de komende tien jaar geen radicale maatregelen nemen. Daarvoor waarschuwt Sir Nicholas Stern, voormalig bestuurder van de Wereldbank in een rapport.

Overstromingen de meest voorkomende natuurrampen in Europa zijn en het aantal zware overstromingen (meer dan 10 doden of  meer dan 100 slachtoffers of wanneer internationale hulp wordt gevraagd of de noodtoestand wordt uitgeroepen)  zowel op mondiaal niveau als in Europa en sinds 1970 flink toegenomen is.

In 2013 veroveren extreme weerfenomenen stilaan een vaste plek in de nieuwsberichten. Van overstromingen en stormen tot bosbranden en droogte: extreem weer drijft steeds meer mensen op de vlucht en kost de economie miljarden.
In 2012 sloegen naar schatting 32 miljoen mensen op de vlucht als gevolg van natuurrampen. Dat was meer dan het jaar ervoor.

In Australië begon 2013 met hitte en enorme bosbranden. Het land moest zelfs een nieuwe kleur op de weerkaarten uitvinden, omdat de bestaande kleuren de extreme hitte niet konden weergeven. Ook Pakistan kreunde dit jaar onder een aanhoudende hittegolf, met temperaturen van meer dan 50 graden Celsius.

De Verenigde Staten keken al voor het derde jaar op rij aan tegen grote droogte. Tegen de zomer kampte 55 procent van VS met matige tot extreme droogte, en een derde van het land zelfs met zware tot extreme droogte. De hoogvlakten, het midwesten en het zuiden werden het zwaarst getroffen.

De hitte ging gepaard met grote droogte en watertekorten. Voor de staat Californië werd 2013 hoogstwaarschijnlijk het droogste jaar in zijn geschiedenis. 

Andere landen kampten dan weer met een overvloed aan water. Sri Lanka begon 2013 met grote overstromingen, terwijl de Filipijnen nog puin aan het ruimen waren na de doortocht van orkaan Bopha. Het land was zich toen nog niet bewust van de komst van Haiyan, een van de zwaarste stormen die de regio ooit teisterde. Bij de storm kwamen meer dan vijfduizend mensen om. Opvallend is dat dergelijke stormen zelf ook weer een massa CO2 in de atmosfeer lanceren. Die komt vooral vrij uit ontwortelde bomen.

In mei liet de NASA in een video zien hoe de stijgende CO2-concentraties de komende jaren de regenval zullen beïnvloeden. Periodes zonder regen en periodes met hevige regen zullen steeds frequenter voorkomen. Op basis van veertien klimaatmodellen maakte de NASA een weerkaart voor de hele planeet die een periode van 140 jaar bestrijkt.

De gevolgen van de klimaatverandering worden ook steeds meer een bepalende economische factor, naast traditionele factoren zoals olieprijzen, wisselkoersen of inflatie.

Vooral landbouwers in ontwikkelingslanden zijn kwetsbaar voor de veranderende weersomstandigheden, die in een klap een hele oogst kunnen vernielen. Sommige landen, zoals Pakistan, werken daarom aan een verzekering voor landbouwers tegen de gevolgen van de klimaatverandering.

Maar ook in het Westen hebben landbouwers het moeilijk. Zo bleek onlangs nog dat steeds meer producenten van kerstbomen het in de VS voor bekeken houden na droogte en overstromingen.

Rapport Climate Change 2014: Impacts, Adaptation, and Vulnerability zegt:

Smeltende ijskappen en slinkende watervoorraden zijn nu al realiteit. De wereld moet zich voorbereiden op hittegolven, overstromingen en ander natuurgeweld.
Een belangrijk verschil ten opzichte van rapporten uit voorgaande jaren is de toegenomen bezorgdheid rondom de voedselproductie. Voorheen werd nog gedacht dat de toename van koolstofdioxide ook een positief effect op plantengroei en daarmee de landbouw zou hebben. Maar mislukte oogsten in China, Rusland en de VS door langdurige droogte hebben geleid tot prijsstijgingen en kortdurende prijsschommelingen. De voordelen van CO2 op de groei van gewassen in de landbouw wegen niet op tegen de nadelen. De belangrijkste vraag is of de voedselvoorraad met de aanwas van de wereldbevolking kan meegroeien. Voor de eerste keer werd ook gewaarschuwd voor oorlogen die ontstaan uit voedseltekort. De productie van tarwe loopt bijvoorbeeld al achter bij de vraag, aldus het onderzoek.

Consequenties van de kentering in het klimaat zullen het meest voelbaar zijn in arme landen die niet in staat zijn de gevolgen op te vangen. In Nederland zal toenemende zomerse droogte en een stijging van de zeespiegel de ziltvorming in de landbouw beïnvloeden. In de winter neemt de kans op overstromingen toe.


Opdracht


Schrijf een krantenartikel van ongeveer 500 tot 600 woorden. Dit krantenartikel moet gaan over een verzonnen gebeurtenis die te maken heeft met het broeikaseffect. Je kan bijvoorbeeld iets schrijven over een nieuw verdrag dat is opgesteld en getekend over CO2-reductie, over de (afgenomen) uitstoot van broeikasgassen over het afgelopen jaar, over een reusachtige orkaan die een of ander land heeft geteisterd, over de toename van het aantal bosbranden of het aantal overstromingen. Dit zijn echter voorbeelden, je kan ook zelf iets verzinnen.
Zorg in je krantenartikel:
- Voor een pakkende titel: kort en krachtig!
- Dat je begint met met de gebeurtenis
- Dat je daarna uitleg geeft over de oorzaken/ aanleidingen (leg het probleem van het broeikaseffect kort uit!)
- Dat je afsluit met een advies voor de lezers; kunnen zij iets doen om de situatie te verbeteren?
- Zoek 1 foto erbij (van het internet) die ter illustratie kan dienen. Doe alsof de foto over jou gebeurtenis gaat (dus als je artikel gaat over een nieuw C02-verdrag kan je er een plaatje van vergaderende politici bijplakken, of als je artikel over een orkaan gaat een foto van een orkaan of de ravage die deze aangericht heeft). Plak deze boven of onder je artikel en schrijf eronder in n zin wat de foto weergeeft.
Voorzie het artikel van je naam en een datum.


Het krantenartikel kan bij je docent ingeleverd worden. De makers van deze website zouden ook heel graag zien dat je een versie naar hun toestuurt. E-mail naar
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. .  Als je niet wilt dat je artikel op het internet komt als voorbeeld kan je dat in je mail zetten. Hier wordt dan natuurlijk rekening mee gehouden. Ook als je meer handige sites gevonden hebt kan je deze mailen.


Websites


Deze websites kunnen je helpen de vragen te beantwoorden, verder kan je je antwoorden ook zelf opzoeken op andere website.

Allereerst hier onder een nieuw filmpje over het broeikaseffect.

 

 

•    De aarde warmt aantoonbaar op. De afgelopen drie decennia op rij waren warmer dan alle eerdere sinds 1850. Mogelijk was de periode 1983-2012 de warmste dertig jaar in 1400 jaar. De oceanen en de atmosfeer, sneeuw en ijs en de zeespiegel veranderen sneller dan in millennia hiervoor. 

•    De afgelopen twee decennia zijn de ijsmassa's op Groenland en Antarctica kleiner geworden, en zijn vrijwel alle gletsjers geslonken. Ook nam het Noordpoolijs in de lente gestaag af.

 •    Hoogstwaarschijnlijk verandert de mens het klimaat sinds het midden van de vorige eeuw, via onze voortdurende uitstoot van broeikasgassen sinds 1750. Dat staat nog zekerder vast dan in de vorige rapportage AR4.

 •    De zeespiegel stijgt sinds het midden van de 19e eeuw harder dan in millennia ervoor. Tussen 1901 en 2010 steeg het water 19 centimeter.

 •    De zeespiegel zal in de 21e eeuw blijven stijgen, 26 tot 82 centimeter rond 2100 afhankelijk van de snelheid van de opwarming. De stijging is sneller dan ooit.

 •     De opwarming van de aarde zal de 21e eeuw doorgaan, waarbij een aanzienlijk deel van de warmte in de oceanen terecht komt. Daardoor kunnen ook oceaanstromingen veranderen.

 •    De opwarming van de aarde is rond 2100 waarschijnlijk meer dan 2 graden (vergeleken met 1850) volgens de meeste uitstootscenario's. Ook na 2100 gaat de opwarming door.

 •    Het beperken van de uitstoot van broeikasgassen is nodig om de klimaatverandering te beperken. De klimaatverandering duurt nog eeuwen voort, zelfs als alle CO2-uitstoot vandaag stopt.

klimaatveranderinggevolgen

  

Opdracht:

Bekijk het bovenstaande plaatje en beschrijf welke gevolgen van klimaatverandering worden waargenomen in Europa.


Opwarming


Bekijk het bovenstaande plaatje.

1. Waar zal in 2060 de opwarming het grootst zijn ?

2. Hoe groot zal de opwarming dan zijn in Nederland ?

3. Hoe oud ben je in 2060 ? 

  

  

 Broeikaseffectfilm  

http://www.my-nrg.nl/mynrg/jsp/MyWorld/broeikas.swf

Film

Film

broeikaseffect1 Milieucentraal Een goede uitleg over het broeikaseffect. Ga naar het kopje 'Klimaat' en dan naar 'Klimaatverandering'. Hier staat al een hoop uitleg. Je kan dan nog doorklikken op ''Broeikaseffect'
broeikaseffect1 Stop nieuwe kolencentrales 

 

E kolencentrale heeft een CO2 uitstoot vergelijkbaar met 2 miljoen auto's. Nederland wil er nog vijf bij bouwen.
broeikaseffect1 Inconveniant truth   Belangrijkste momenten uit de film van Al Gore
broeikaseffect1 Opwarmingaarde Voorspellingen over de toename van CO2 en de temperatuur door het IPCC.
broeikaseffect1 Keesfloor bosbrand
 
Bosbranden waren de afgelopen zomer herhaaldelijk in het nieuws. De langdurige droogte en de hittegolf in Europa droegen bij aan het bosbrandgevaar. Meldingen van branden kwamen onder andere uit Frankrijk, Spanje, Portugal, Kroati Italien Rusland. Er vielen talrijke slachtoffers, onder ander onder de toeristen die in de brandende streken op vakantie waren.
Bosbrand Wikipedia Bosbrand

 

 

Over bosbranden en bosbranden in Indonesie
broeikaseffect1  

Flood.firetree

Satellietbeelden tonen wat onder water loopt bij de zeespiegelstijging die je zelf instelt.
broeikaseffect1
KNMI elbe en klimaat.html

 
Over overstromingen en klimaatverandering in relatie met het broeikaseffect