Duurzaamheid en beleid

 

Emissiehandel

Wetgeving

Powerpoint met meer over  duurzaamheid

Websites

Duurzaamheid is voorzien in de behoeften van de huidige generatie's zonder het voor toekomstige generaties onmogelijk te maken in hun behoeften te voorzien,.

In het geval van een duurzame ontwikkeling, probeer je te voorkomen dat er op een onevenwichtige manier gebruik wordt gemaakt van de hulpbronnen in onze samenleving. Je krijgt een samenleving zonder ongewenste overschotten en tekorten, waar mensen geen misbruik maken van macht, waarin kennis niet verloren gaat en waar de natuurlijke omgeving haar kwaliteit behoudt. Er is dan geen sprake van uitputting, vervuiling, armoede of onrechtvaardige ongelijkheid. Kortom: de samenleving is in balans.

In Nederland  staat op www.urgenda.nl wat we allemaal zouden moeten doen voor een betere wereld. Hier staat wat we allemaal economisch zouden moeten doen om te komen tot een duurzame wereld. Nederland wil in 2020 2% per jaar energie besparen, 20% duurzame energie en 30% CO₂ reductie (mits andere EU-landen meedoen)De overheid koopt 100 % duurzaam in en in 2015 de semi-overheden en het HBO /MBO. Er worden allerhande convenanten gesloten.

Maar we stevenen af op een overcapaciteit aan grijze stroom in Nederland. Nog even en we produceren meer stroom dan we met z'n allen in Nederland verbruiken. Als alle geplande centrales doorgaan, kunnen we wel 30 mln Nederlanders van stroom voorzien." Omdat ook in het buitenland fors wordt geïnvesteerd in productiecapaciteit leidt dat tot goedkope grijze stroom, die de duurdere groene stroom van de markt verdringt. Men wil een en klemmend beroep doen op de de energiebedrijven zich oprecht in te spannen voor die noodzakelijke duurzame energievoorziening." Zo niet dan komen er maatregelen door het kabinet. In 2009 was 8,9 % hernieuwbaar en in 2008 7,5 %. Dit komt vnl door biomassa. er zijn minder molens neergezet en het waaide minder. Zonnestroom ging van 38 -> 46 mln kwh. Biomassa was 5.286 mln kWh en wind 4.578 mln kWh.

Jan Terlouw raadt aan nu over te gaan op gas dat je kan aanvullen met biogas. De centrales kunnen het makkelijst inspelen op veel wind of zonne-energie. Vervolgens kan je de tijd die je er mee wint gebruiken (voor de transitie) om over te gaan op renewables. Dit noemt men de gasrotonde. Nederland kan qua energie niet selfsupporting zijn. Het probleem is voornamelijk politiek en heeft met belangen te maken. De politiek moet de regels maken, het eerst doen met convenanten en als dat niet werkt verplicht. In 2050 moet CO2 met 80 % omlaag. We moeten slim zijn anders krijgen we na 2050 (met 9 miljard mensen) de grootste problemen. De politiek moet zorgen dat het lukt. Iedereen moet dan meedoen.  

In 25 jaar wil men in de bebouwde omgeving 50 % energiereductie tot stand brengen evenals in de industrie.
Nieuwbouw moet in 2025 energieneutraal zijn.

In 2010 gaf men 1,4 miljard subsidie aan duurzame energie maar men gaf aan fossiele energie 7,5 miljard. Vanwege geen of te weinig belasting op steenkool, kerosine en energie voor grootverbruikers. Het kabinet heeft in 2011 al helemaal weinig oog voor duurzaamheid. De snelheid op autowegen moet zelfs naar 130 km/uur.
We zijn hekkensluiter van Europa geworden. Ons land staat op plaats 27- de laagste positie - voor bodemkwaliteit, die in ons land gebukt gaat onder stikstof en fosfaat afkomstig van de grote veestapel. Ook voor waterkwaliteit staat Nederland onderaan de ladder, vanwege het risico - in vrijwel alle wateren - dat de normen van de Europese Kaderrichtlijn Water niet gehaald worden. Ons land bekleedt plaats 25 voor luchtkwaliteit; met België en Luxemburg behoren we tot de landen met de hoogste gemiddelde uitstoot van stikstofdioxiden per km2. Ook qua bescherming van natuur en klimaat en het opwekken van hernieuwbare energie plaatst Natuur en Milieu Nederland in de achterhoede (achter de top twintig). Onze uitstoot van broeikasgassen ligt boven het gemiddelde en blijft stijgen. Nederland weet ‘Kyoto’ alleen te halen door aankoop van buitenlandse emissierechten.

Kopenhagen (2009)

De rijke landen moesten afspreken een reductie van 25 tot 40% in 2020. Minister Cramer zegt 30 % CO₂ reductie, 20 % duurzame energie en ieder jaar 2 % energiebesparing. De VN schatte dat er wereldwijd vanaf 2020 250 miljard dollar per jaar nodig is om arme landen te helpen tegen de klimaatproblemen. Nu is afgesproken totaal 30 miljard dollar in 2010-2012 en 100 miljard dollar per jaar vanaf 2020. Verder zorgt men er voor dat de temperatuur niet meer dan twee graden stijgt maar hoe is onduidelijk en nergens juridisch vastgelegd. 

De ‘belofte’ die Obama in Kopenhagen deed dat de VS in 2020 hun uitstoot met 17 procent zullen hebben verminderd t.o.v. 2005, is in de Amerikaanse Senaat nog verre van een gelopen race. De EU-landen hebben al aangegeven hun emissiereductie te beperken tot 20 procent en niet op te schalen naar 30 procent.

Europa

In de Strategie voor werkgelegenheid en groei (Europe2020) staat dat de uitstoot van broeikasgassen in 2020, 20% lager moet zijn dan in 1990, dat 20% van de energie hernieuwbaar is en er 20% efficiënter wordt omgegaan met energie.

1. A Resource Efficient Europe ofwel een Europa dat efficiënt met haar (natuurlijke) hulpbronnen omgaat
2. De Innovation Union   worden
3. Een agenda for new skills and jobs  Het aanpakken van de skills gap;

Naar verwachting zullen er drie miljoen green collar workers in 2020 zijn. Het milieu heeft een zodanig belangrijke rol ingenomen in onze maatschappij, dat we hier vroegtijdig op moeten anticiperen. Voor groene banen zijn geen specifieke groene vaardigheden nodig, maar vaardigheden die meegaan met de greening economy. Het onderwijs moet aandacht vestigen op milieuzaken vóórdat mensen de arbeidsmarkt betreden. Hier moet een basis worden gelegd en bewustzijn worden gecreëerd dat milieubewustzijn een ‘must’ is. Daarnaast is het noodzakelijk de arbeidsmarkt  te upskillen en te reskillen ook al houdt dit niet in specifieke groene vaardigheden bij te brengen.

Veel vaardigheden die nodig zijn voor groene banen kunnen in bestaande banen gevonden worden. Ze moeten alleen ge-upskilled worden. UNESCO zet daarom in op het promoten van Education for Sustainable Development (ESD), dat een ‘paraplu’ biedt voor onderwijs met aandacht voor hoe om te gaan met het milieu. Mensen die zich reeds op de arbeidsmarkt bevinden, dienen dus (om)geschoold te worden om hen het belang van  milieubewustzijn bij te brengen.

Het is echter nog belangrijker om scholieren en studenten op specifieke vakgebieden zoals wiskunde of techniek te scholen want een tekort aan goed opgeleide ingenieurs kan een groot probleem zijn voor de milieusector.

Mondiaal zouden we 125 miljard moeten investeren en dan hebben we geen armoede meer, hebben we allemaal basis gezondheidszorg en ontstaat een stabiele wereldbevolking. We moeten dan wel alle milieuschade doorrekenen in de prijzen zodat de werkelijke prijs van elk product duidelijk wordt. Zie www.earth-policy.org  Plan B 3.0.
Wat er mondiaal moet gebeuren is beschreven in de milleniumdoelstellingen http://www.millenniumdoelen.nl/ 

Het hoofd van de klimaatonderhandelingen zegt: Het westen zal uiteindelijk 80 % CO₂ moeten reduceren. Dat is niet te doen  met meer efficiëntie, isolatie, windmolens en elektrische auto's. Je hebt een sterke overheid nodig (geen dwingende) die via subsidies en belastingen het gedrag van de burger de goede kant op leidt. Iedereen mag aardbeien in de winter eten maar dan betaal je er voor. Vliegen dient zwaar belast te worden ect.

Men denkt dat de markt groeit van 340 miljard in 2008 naar 800 - 1200 miljard in 2020

China investeert 50  miljard in elektrisch rijden. Men denkt dat toekomstige wetgeving kolencentrales heel duur gaan maken. Siemens investeert 400 miljard in Desertec. Colorado gaat voor 10 % renewable en sluit kolencentrales. 300 km buiten Los Angeles gaat Duitsland een 1000 MW zonthermische centrale bouwen voor 600.000 huishoudens.

De groene route schijnt ongeveer even rendabel te zijn als de grijze route (met CCS en nucleair). Alleen de return of investment is met groen langzamer. 

In Duitsland heeft men al 20 % duurzame energie. Ze betalen 50 ct voor 1 kWh zonne-energie. Nederland heeft nog maar 6 % duurzame energie. Men denkt dat zonnepanelen de technologie van de toekomst wordt. De chipindustrie heeft zich er nu ook op gestort. India verwacht dat het hun grootste industrie wordt en een gebied als Frankrijk kan genoeg leveren voor de hele wereld. Er is woestijn en zoninstraling genoeg. In Duitsland zette een oer 170 m2 zonepaneel neer voor 100.00 euro. Hij krijgt er per jaar 11.000 euro voor (van de stroomopbrengst). 

Ook Spanje timmert hard aan de weg. De technologie wordt steeds beter en goedkoper en de tijd is gekomen om te stoppen met investeren in centrales op kolen, aardgas of kernenergie.

In Engeland krijg je gratis montage en plaatsing van zonnepanelen als je meer dan 10 % van je inkomen aan energie uitgeeft. ( = zonnestroom voor fuel poverty). Ze investeren 110 miljard in windmolenparken op zee.

In de V.S. wil Obama in 2025 25 % duurzaam opgewekt zien en dat levert 5 miljoen "green-collar-banen" op. Via het cap-and-trade programma (waarin emissierechten worden verhandeld) gaat men hier de komende 10 jaar 150 miljard in investeren. Als je in de energieprijs meerekent dat de VS 900 miljard uitgeeft aan oorlogsvoering en 100 miljard aan spionage wordt renewable energie goedkoper.

Kyoto (1997)

Met het verdrag zijn industrielanden overeengekomen om de uitstoot van broeikasgassen in 2008-2012 met gemiddeld 5,2% te verminderen ten opzichte van het niveau in 1990. De reductiepercentages verschillen van land tot land, naarmate economische kracht.De VS moet 7% inboeten, Japan 6% en de Europese Unie 8%. De EU heeft vervolgens de emissiereducties per lidstaat bepaald, Nederland moet 6% minder uitstoten.

Milleniumdoelen
In 2000 hebben regeringsleiders van 189 landen internationale afspraken gemaakt: vóór 2015 moeten armoede, ziekte en honger ver teruggedrongen zijn. Dit is vertaald in acht concrete doelen: de millenniumdoelen. Zie www.milleniumdoelen.nl
1.Minder armoede.......  zie ook hier  1990 16 % leed honger 2009 14 %
2.Iedereen naar school..zie ook hier   1990 100 mln niet naar school 2009 70 mln (vaak door conflicten)
3.Gelijke kansen...........zie ook hier   Vrouwen gelijke rechten gaat moeizaam
4.Kinder kindersterfte.... zie ook hier  1990 100 op 1000 doden jonger 5 jaar..2009 78 op 1000 -> 33 op 1000 in 2015
5.Minder kraamsterfte....zie ook hier  1990 480 op 100.000 -> 120 op 100.000 in 2015 (13 % door onveilige abortussen)
6.Minder HIV.................zie ook hier  Sinds 2001 25 % minder AIDS-infecties
7.Toegang tot water.......zie ook hier   Nog groot probleem
8.Samenwerking                               Wereldhandel is voor 97 % vrij

Er beginnen nieuwe beroepen te ontstaan als personal environment specialist.

Opdracht

1. Hoe zie jij de toekomst van planeet aarde?? 

2 manieren om naar de toekomst te kijken:

A  Zwartkijkers
Doemdenken; we hebben straks te weinig om met zijn allen van te leven. Kijk naar de stijgende prijzen voor brandstoffen en de problemen met klimaatverandering.

B Roze bril

Genoeg knappe koppen om nieuwe oplossingen te bedenken, dus het probleem lost zich tegen die tijd wel weer op. We hebben een beetje druk van de problemen nodig om mensen tot actie te bewegen en dan gaat vanzelf het merendeel mee.

• Waar voel je het meest bij thuis? Zet dit op papier.  
• Debat voorbereiden

Groep indelen in A  en B Groep  willekeurig indelen

Elke groep heeft een week tijd om argumenten te verzamelen voor je standpunt en voorbereiden van debat

• Debat:  Uitleg standpunt; discussie voeren volgens debattechniek;  Inhaken op elkaars argumenten.
• Evaluatie  :  wat waren goede argumenten voor verdediging van stelling
• Check hoe nu meningen liggen in groep; Zijn er mensen anders gaan kijken naar toekomst?

2. Bepaal je belangrijkste doelen binnen duurzame ontwikkeling

12 doelen:

1. verbetering van luchtkwaliteit in de provincie waar je woont
2. overstap op hernieuwbare grondstoffen zodat de wereldeconomie in 2060 nog draait
3. verbetering van positie van vrouwen en kinderen in Afrika en Azië
4. de economische kracht van bedrijven in Nederland
5. afname van de bevolkingsgroei in de wereld
6. veiligstellen van natuurgebieden in je land voor minstens 30 jaar
7. opheffen van schulden van de armste landen
8. een leven in vrijheid voor je kinderen en kleinkinderen
9. de neushoorn behoeden voor uitsterven
10. een redelijk inkomen als je oud bent
11. de veiligheid op straat
12. aanpak van het broeikaseffect zodat de temperatuur op aarde  binnen 40 jaar stabiel wordt

Bepaal welke van de doelen voor jou het meest belangrijk is.  Deze krijgt 12 punten.

De daaropvolgende doel geef je 11 punten, enzovoort.

Vul  je scores per doel in op een excel blad op
http://www.werkenaanduurzameontwikkeling.noordhoff.nl/7242_werken_aan_duurzame_ontwikkeling/_assets/7242d26.xls 

Bekijk de resultaten op het tweede werkblad. Je vindt daar een grafiek die laat zien hoeveel belang je hecht aan people planet en prosperity.

Een tweede laat zien of je het nú belangrijker vindt dan de toekomst.

Ga na of de resultaten overeenkomen met hoe je over je opvattingen denkt: klopt dit?

Als ze naar jouw idee niet zo goed kloppen ga dan na hoe dit komt! Ken jij jezelf goed genoeg of klopt de opdracht zelf niet?

Vergelijk jouw resultaten met die van de groep. Welke prioriteiten hebben zij gegeven?  Welk doel staat bovenaan en welk is het minst belangrijkst in de groep?

Is er een gezamenlijke conclusie te trekken.

De mensheid heeft 16 TerraWatt = 16 miljoen MW aan energie nodig. In 2020 20 terawatt. Er valt 120.000 terrawatt aan zonlicht op aarde. 

Websites

	http://www.youtube.com/homeproject	Een 1,5 uur durende prachtige film over de aarde, het ontstaan, hoe de mensheid de aarde bedreigt en oplossingen. Zeer de moeite waard. Kan ook bekeken worden met de Nederlandse vertaling er onder.
	http://www.passievoorsystemen.nl/2010/09/een-verhaal-over-troep/	de meest populaire korte film met “het milieu” als thema
	http://www.energietransitiemodel.nl/	Wat vind jij dat er gedaan moet worden op energiegebeid. Deze site rekent het door.
	www.nederlandduurzaam.nl	Website over hoe duurzaam Nederland is t.o.v. de rest van de wereld,. Waar men allemaal op let en hoe men e.e.a. berekent
	www.duurzaambo.nl -> wat is duurzaamheid                                 -> concepten                                 -> denkraam voor het MBO	Een website die boordevol informatie staat over duurzame ontwikkeling
	http://www.clipsvoorduurzaamheid.nl/	1.257 animaties over duurzaamheid online
	http://www.millenniumdoelen.nl/	In 2000 hebben regeringsleiders van 189 landen internationale afspraken gemaakt: vóór 2015 moeten armoede, ziekte en honger ver teruggedrongen zijn. Dit is vertaald in acht concrete doelen: de millenniumdoelen.
	http://www.ourcommonfuture.nl/nl/welkom/	De opzet van het OCF 2.0 Project is om bestaande kennis en inzichten te combineren  tot inspirerende en vernieuwende roadmaps
	wombat.swf http://www.global-mindshift.org/	Leuk kort filmpje over global mind shift en meer mooi materiaal op die site
Duurzaamheids-Dilemma’s Als we over een Duurzame Toekomst nadenken, lopen we tegen een aantal dilemma’s aan. Een aantal van de dilemma’s schetsen we hieronder kort: Open ruimte versus verrommeling en dichtslibben van het landschap; bouwen we Nederland helemaal dicht met woningen, wegen en bedrijventerreinen, of vinden we natuur, open ruimte, water, polders ook van groot belang voor de rust, de ontspanning, de ruimte? En wat zijn dan de achterliggende denkwijzen om tot een uitspraak over dit dilemma te komen. Is het bijvoorbeeld ook mogelijk om economische te groeien zonder dat we het land volbouwen Materieel versus niet-materieel. Op dit moment zoeken we veelal ons geluk in materiële zaken (groot huis, grote auto, computers, audio, enz, enz.). Steeds meer onderzoeken wijzen er echter op dat meer materiële welvaart niet gelukkiger maakt in de rijkere landen. Ja, dat we wellicht zelfs meer lijden onder de huidige materiële overvloed dan dat we er baat bij hebben. Zal de intelligente consument van de toekomst zich bevrijden van teveel materialisme? Zal hij weer meer het accent leggen op het niet-materiële: op sociale contacten, vriendschappen, vrije tijd, familie, etc.? Menselijke maatschappij versus technologische maatschappij: willen we echt dat er straks niemand mee achter de kassa in de supermarkt zit en je alles via een scanner afrekent, dat we vlees eten waar bij de productie geen koe meer aan te pas komt of willen we toch de menselijke maat houden en het contact met de natuur herstellen, en waar ligt dan de grens? Bruto nationaal product versus bruto nationaal geluk; sturen we de samenleving op basis van economische groei via het bruto nationaal product of gaan we op zoek naar andere indicatoren zoals bijvoorbeeld een nationale happiness index waar geluk, welbevinden, leefbaarheid centraal staan? Globalisering of regionale structuren versterken: moet een land, gemeente meegaan in de vaart der volkeren en opgaan in de globaliseringstrend of ligt de nadruk meer op eigen identiteit en op de regio Alles wordt steeds groter: scholen, ziekenhuizen, bedrijven, gemeenten, huisartspraktijken. Is dat wat we willen? Is het waar dat groter efficiënter is of zijn we al lang voorbij aan het optimum tussen groot en efficiënt en klein en overzichtelijk. Hoe brengen we onze ecologische voetafdruk terug tot waar we recht op hebben of tot wat de natuur aan kan. Wetenschappers stellen bijvoorbeeld dat we in 2050 80% minder CO2 moeten uitstoten om een klimaatcrisis te vermijden. Dat is een immense opdracht, hoe gaan we dat doen? Andere dilemma's   Economie of identiteit ?   Omarmen of uitschakelen ? Verstikken of verademen ? Stilstand of vooruitgang ? Megastallen of bioboeren ?   (gemaakt door Erik Pennings BAI 's-Hertogenbosch en zie www.bvbrababntstad.nl) Emissiehandel Om de CO2 emissie omlaag te krijgen past men toe - meer duurzame energie - Internationale emissiehandel - clean development mechanism (CDM) - joined implementation De lidstaten verdelen de emissierechten over energiecentrales, olieraffinaderijen, cokesovens, chemische industrie olie- en gaswinning. Bedrijven krijgen emissierechten op basis van vergunningen. Heb je rechten dan kun je die verkopen. De rechten worden langzamerhand teruggeraaid zodat bespaard wordt. Om een emissievergunning te krijgen moet er een monitoringsplan liggen  om de CO2 productie te kunnen berekenen. Ter controle is de Nederlandse Emissie Authoriteit ingesteld. Wetgeving De EG heeft allerhande richtlijnen ingesteld om te werken aan energiebesparing. 1992/75/EG regelt dat het energieverbruik moet worden weergegeven op etiketten. 2002/91/EG regelt het energieverbruik van woningen 2003/96/EG regelet de regulerende energiebelasting 2003/30/EG regelt de toevoeging van biobrandstof (5,75 %) De richtlijnen worden door de lidstaten omgezet in wetten 1986: Wet energiebesparing toestellen (WET) Besluit energieprestatie van gebouwen Regeling energiebesparing gebouwen 2007 Bouwbesluit 2003 Woningwet (regelt energiezuinigheid en luchtdoorlaatbaarheid). Wet milieubeheer zorgt er b.v voor dat ketels gekeurd worden Ook bestaan er algemene maatregelen van bestuur waarin de milieuvergunningen en de normen staan als het besluit emissie-eisen stookinstallaties (BEES A voor installaties groter dan 50 MW en B voor kleinere; gas mag 70-200 mg NOx/m3 bevatten) Ook bestaan er Ministeriele regelingen om milieubelasting te voorkomen (want is het in water of lucht terecht gekomen is er weinig meer aan te doen.. Voorkomen en aanpak van de bron staat voorop. Vroeger keek men alleeen naar de gezondheid van de mens maar tegenwoordig ook  naar  plant en dier ter voorkoming van - zure regen - broeikaseffect - fotochemische smog - wintersmog Indien CO2 wordt beperkt beperk je meteen ook fijn stof en NOx Men doet dit via - E-labels, EPA (energieprestatie advies), EPN (energieprestatie norm), MJA's (meerjarenafspraken en EIA's (energie-investeringsaftrek) - schonere bronnen wind/zon/water/50 % biomassa, bodemwarmte (>30.000 warmtepompen) - opvangen aan de bron als rookgasreiniging, waterzuivering - verandering van processen In het NMP4 is het Nederlandse beleid vastgesteld. Via energiemanagement kan men ook de nodige bijdragen leveren.
Wie hier meer info en goede websites bij weet die graag mailen naar r.devrind@tele2.nl