Theorie
Duurzame landbouw is landbouw die milieu, klimaat en natuur ontziet, dieren niet
uitbuit en een normaal rendement oplevert. Dit is ook mogelijk zonder drastische
vermindering van de veestapel en massale overschakeling op biologisch (aldus de
minister in 2008)
In de biologische landbouw streeft men naar een zo duurzaam mogelijke
bedrijfsvoering waarbij men kijkt naar de 3 P’s. Kort samengevat: De agrarische
activiteiten mogen geen blijvende schade veroorzaken aan de planeet (planet), er
dient voldoende voedsel geproduceerd te worden om alle monden te voeden (people)
en de ondernemer dient een redelijk inkomen te verdienen (profit).
Voedsel en dranken zijn duurzaam geproduceerd als het gaat met aantoonbaar
respect voor dieren, arbeiders en natuurlijke hulpbronnen via een productie met
zo min mogelijk energie (vervoer) en water én via eerlijke handel.
DUURZAAM
IN
ITEM
UIT
DUURZAAM
door Rob de Vrind
Producten uit de biologische landbouw scoren goed
op milieugebied (o.a. geen gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen en
kunstmest, daardoor minimale lucht- en watervervuiling) en dierenwelzijn (o.a.
vrije uitloop voor dieren). Zorg dat zo min mogelijk is gereden met de
producten.
Producten met de EKO-, Demeter-, BIONaturland-,
Soil keurmerken, Graskeurmerk, Vrije-uitloop/ CPE keurmerk, Erkend
streekproduct, Milieukeur, Marine Stewardship council (MSC), groene of gele
kleur op WNF-viswijzer voldoen in elk geval aan deze eis. Maar het kunnen ook
producten zijn een of meer andere duurzaamheidkenmerken.
De meerkosten maken maar een relatief gering onderdeel uit van de verkoopprijs.
We gaan alleen topkwaliteit leveren aan de
Europese markt
Gras is 25 % van het veevoer.
In Nederland is het aandeel biologische voeding 2,3 %. In Oostenrijk 6 %. 3 % van de melk is
in Nederland biologisch. In Denemarken 30 %. Een consument wil gemiddeld
maar 6 % meer betalen voor biologisch.
In 2012 blijkt dat de Nederlander meer biologische melk wil kopen (140
mln liter) dan we in Nederland produceren (100 mln liter). We moeten dus
importeren uit het buitenland. De melk kost 8 ct extra.
Energieproducerende kassen
De glastuinbouw is goed voor 10 % van het aardgasgebruik in Nederland en
5 % van de CO2 uitstoot. In 2005 werd in Bergerden bij Arnhem de eerste
energieproducerende kas gebouwd met Fiwihex warmtewisselaars, een
gesloten kas, Lexan Zig Zag dak, van polycarbonaat (zeer goed geïsoleerd)
warmte-koude opslag in aquifers. De kosten waren nog te hoog voor
commerciële toepassing. Er zijn nu nieuwe types gebouwd met windmolens,
PV panelen, nieuwe technieken voor de schermen, een nieuwe
dakconstructie en luchtbehandelingssystemen.
Tomaten uit Spanje leveren veel CO2
door het transport 1.010 kg CO2 (/ 1000 kg)
Tomaten uit gemiddelde Nederlandse kas ook door verlichting en verwarming 1.725
CO2
Biologische landbouw teelt minder effectief en produceert dus meer CO2 maar
besrijdingsmiddelen en de CO2 productie voor de vervaardiging is niet
meegenomen.
Men wil in 2020 CO2 neutrale kassen en teelt hebben.
Roos uit Kenya 10.250 kg CO2 / 1000 kg
Roos uit Nedeland 23.000 kg CO2
Bloemkool biologisch uit Nederland 400 kg CO2 in de vroege teelt
Bloemkool niet biologisch uit Nederland 350 kg CO2 uit de vroege
teelt
Bloemkool biologisch uit Nederland 250 kg CO2 in de zomer
Bloemkool niet biologisch uit Nederland 225 kg CO2 in de zomer
Maar de kwaliteit van biologische groenten is anders. Buiten en zonder
verwarming in Nederland is het beste,
Over 50 jaar eten we (mogelijk) voedsel uit
algen, schimmels en wieren en voor 10 % uit nostalgische diervriendelijke
producten.
Als de hele wereld overschakelt op biologische landbouw wordt de
productie nog eens 32 % groter. Biologische bodems bevatten meer leven
en organisch materiaal waardoor ze een betere structuur hebben. Bij
droogte en schaarste wordt water beter vastgehouden, bij overstromingen
beter opgenomen. En er vindt minder erosie plaats. Bij droogte hebben de
bodems 33-41 % meer opbrengst.
Omdat geen pesticiden en kunstmest wordt
gebruikt verbruikt de biologische landbouw maar de helft van de energie
en is de emissie van broeikasgassen 1/3e lager.
Als productie en
consumptie niet meer dan 20 km van elkaar plaatsvindt kan b.v. Engeland
al 3 miljard aan milieukosten besparen.
De huidige voedingsgewassen zijn over het
algemeen éénjarige gewassen. Misschien moeten we overstappen op
meerjarige planten die uitgebreide wortelsystemen vormen en daardoor
erosie voorkomen en de grond in goede conditie houden. Ook kunnen zij
groeien in gebieden die nu nog beschouwd worden als ongeschikt voor de
landbouw.
De planten hebben veel minder stikstof nodig omdat ze niet
telkens weer een heel wortelstelsel hoeven bouwen. Ze hebben diepere
wortels en een langer groeiseizoen en ze houden 50 % meer CO2 vast. Ze
hoeven niet elk jaar opnieuw geplant te worden en er zijn minder
pesticiden en kunstmest voor nodig. Scientific American nummer 7
2007.
Imidacloprid tast de hersenen aan van ongeborenen. Het maximale gebruik zou 1000
maal lager moeten liggen. Het wordt opgenomen door de plant en kan er net van af
gewassen worden. Mogelijk levert het ook de bijensterfte en verklaart het de
toename in Altzheimer en Parkinson (door neonicotinoiden) |
