 |
spaart en belegt duurzaam
Meer |
 |
koopt Fair Trade
producten
Meer
|
 |
koopt duurzaam in
Meer |
 |
hergebruikt materialen
Meer
|
 |
bespaart materialen
Meer
|
 |
bespaart energie
Meer
|
 |
gebruikt en koopt computers
duurzaam
Meer
|
 |
koopt milieulabels
Meer |
 |
discrimineert niet.
Meer
|
 |
pest niet
Meer
|
 |
is tegen kinderarbeid
Meer
|
 |
is tegen uitbuiting
Meer
|
 |
gaat duurzaam op vakantie
Meer |
 |
koopt een duurzaam gebouwd huis
Meer
|
 |
koopt een schone auto
Meer |
 |
koopt gezonde duurzame voeding
Meer
|
 |
koopt duurzame kleding
Meer
|
 |
Switch now
Meer
|
|
Kerntaak 5 Functioneert als kritisch consument |
|
Beschrijving kerntaak
De consument maakt op een voor hem passende wijze gebruik van de
veelheid van producten en diensten. De consument oriënteert zich
daartoe op (nieuwe) producten en diensten.
Hij beoordeelt zaken als:
-
het gebruiksgemak
-
de kwaliteit
-
prijs
-
milieueffecten
-
gezondheidseffecten, op
de korte en lange termijn.
De consument vergelijkt de eigen wensen en mogelijkheden met zijn
financiële speelruimte, noodzakelijke voorwaarden en keuzen die
de financiële situatie op de langere termijn beïnvloeden. Morele
overwegingen spelen daarbij een rol. De kritische consument
schaft na een afwegingsproces producten en diensten aan. Indien
nodig maakt hij gebruik van de mogelijkheden om een aankoop
ongedaan te maken en om klachtenprocedures te benutten.
Hij wint advies in bij beslissingen die complex zijn.
Toelichting
De complexiteit van de beslissingen waar de burger zich als
consument voor gesteld ziet neemt door verschillende oorzaken
toe. Het soort producten neemt toe en de variatie per product
neemt toe. Bovendien komt er door veranderend overheidsbeleid,
meer verantwoordelijkheid bij de burger te liggen. Hij moet bij
zijn keuzen steeds meer rekening houden met materiële en
immateriële of morele zaken op de korte en lange termijn.
|
Onderwerpen
Mobile telefoon,
Scooter, Computer, Spijkerbroek, Leefstijl
Opdracht mobiele telefoon
Breng je (Bel) gedrag
in kaart en hou dit een week bij.
Wat is het budget waarover jij kunt beschikken per week ( maand)?
Hoeveel van je budget gaat op aan je belgedrag?
Onderzoek mobiel telefoon:
-
wat er bekend is van gevolgen
van mobiel telefoneren voor de gezondheid( bv straling zendmasten)? etc
-
wat is levensduur van een
mobieltje ( wat zijn de ervaringen bij diverse merken in je klas)?
-
wat is er aan grondstoffen
nodig voor productie van mobieltjes?
-
waar is je mobiel geproduceerd
(zijn de arbeiders beschermd, Hoe kun je dit achterhalen)?
-
wat gebeurt er met een mobiel
in afval fase?
-
waar kun je in toekomst op
letten bij aankoop?
-
wat verwacht je van de
voorlichting van verkopers van mobiel over levensduur en kwaliteit?
Opdracht Computer
Wat zijn de kosten
energie van computer in gebruik en in standby stand?
Wat zijn de kosten van een provider (vergelijken)?
Wat is levensduur van de computer ( wat zijn de ervaringen bij diverse
merken in je klas)?
Wat is er aan grondstoffen nodig voor productie?
Waar is je computer geproduceerd (zijn de arbeiders beschermd Hoe kun je
dit achterhalen)?
Wat gebeurt er met een computer in afvalfase?
Waar kun je in toekomst op letten bij aankoop?
(VK artikel over computerfabrikant Dell plannen voor groene computer)
Opdracht voer thuis
een milieuscan uit
Meet het stroomverbruik
van allerlei apparaten bij je thuis.
Wat is het meest energieverslindende apparaat bij jullie thuis?
Aanvullen met vragen uit milieuscan ( zie bijlage)
Opdracht Spijkerbroeken
De productie van
spijkerbroeken is niet altijd even mensvriendelijk.
Dit is te zien in
de film China Blue. De film gaat over slechte arbeidsomstandigheden bij
de productie van spijkerbroek in lage lonenlanden Film is gemaakt door
Micha en Peleat ( Jasmine 16 jaar werkt 18 uur per dag).
FFI ( Fibre Fabriks,
International)- een toeleverancier van spijkerboeken fabrikant van
G-star- is in 2007 aangeklaagd door de Schone kleren campagne en India
werkgroep vanwege de slechte werkomstandigheden voor haar werknemers.
Als reactie daarop heeft FFI medewerkers van deze 2 organisaties plus
het internetbedrijf Antenna aangeklaagd. De rechtbank in India heeft
een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen medewerkers van deze Nederlandse
organisaties. (informatie uit Brabants Dagblad 4-12-2007)
Zoek meer informatie
over deze zaak vanuit de diverse partijen.
-
Zijn er nieuwe ontwikkelingen
-
Wat is de klacht vanuit de
Nederlandse organisaties tegen de kledingbedrijven.
-
Wat is het standpunt van de
indiase fabrikant. Zoek informatie over wat G-star heeft te melden
over deze zaak.
Eisen aan kleding in
het algemeen en/ een spijkerbroek.
-
Welke eisen stel je aan
kleding in het algemeen?
-
Spelen daarbij argumenten
over mensvriendelijke behandeling van arbeiders betrokken bij productie
een rol?
-
Vaak weet je niet hoe je
kleding is geproduceerd, maar stel dat je het zou kunnen aflezen aan een
label zou dit van invloed zijn op je beslissing wel/ niet kopen?
Opdracht Voedsel: Vis
Nederland scoort laag
op gebied van duurzame visserij (zie fragment Earth report over
overbevissing zie Beeldbank: Nederland staat onderin lijst duurzame
visserij).
Verbeteringen op dit
gebied:
Alle Hollandse nieuwe
wordt vanaf 2009 op verantwoorde wijze gevangen. De 200 miljoen haringen
die jaarlijks als Hollandse nieuwe worden verkocht, hebben dan stuk voor
stuk het MSC-certificat (Marine Stewardship Council).
In 2011 mogen
supermarkten naast gekweekte vis alleen nog “wilde” vis verkopen die op
duurzame wijze is gevangen.
Vis ( informatie:
viswijzer via www.goedevis.nl)
MSC Keurmerk voor vis.
- Op welke wijze
wordt de visstand bedreigd?
- Wat houdt het in
als er op een etiket staat deze vis is duurzaam gevangen?
- Onderzoek wat
het aanbod aan vis is op een aantal visverkooppunten. Bezoek
verkoopplekken en kijk of je gemakkelijk informatie krijgt over
herkomst van de vis. Onderzoek op verkooppunten waar de diverse
vissoorten vandaan komen. Wordt er gewerkt met keurmerk. Is het
aanbod veranderd ten opzichte van 25 jaar geleden??
- Bezoek een bedrijf
waar vis wordt gekweekt: hoe worden deze vissen gevoed, hoe vindt
waterzuivering plaats, wordt er gelet op duurzaamheid ( bedenk zelf
een aantal vragen)
- Maak een verslag
en geef daarbij aan of je makkelijk informatie kreeg op je vragen
en of je het idee hebt dat de antwoorden ook oprecht waren.
Besteed ook aandacht
aan de volgende onderwerpen:
Wat betekent duurzame
visvangst?
Vindt je het zinvol om
bij visvangst te letten op duurzaamheid?
Opdracht Groente
Bezoek een
groenteafdeling in supermarkt of ander verkooppunt
- Welke groenten
liggen er in de schappen
- Waar komen de
groenten vandaan ( land van productie/ teelt), bereken de afstand
die de groenten hebben afgelegd voordat ze in het kistje liggen voor
verkoop in de supermarkt.
- Welke groente is
volgens jou op de meest milieuvriendelijke wijze geteeld en geef
redenen. Probeer hiervoor te achterhalen op welke wijze de groenten
geteelt zijn (volle grond/ kassen, energiegebruik tijdens teelt, is
bij teelt gebruik gemaakt van biologische bestrijdingsmiddelen of
chemische bestrijdingsmiddelen….). Worden er ook groenten
aangeboden met een (eco)keurmerk, wat houdt dit keurmerk in
- Een kok als Jamie
Olivier promoten het eten van groenten van het seizoen. Welke
groenten, die je in de schappen ziet liggen behoren tot de
seizoensgroenten van dit jaargetijde. Wat zijn de argumenten voor
het koken met de seizoenen?
Opdracht voedsel algemeen
Stel zelf een
consumenten onderzoek op om verschillende aanbieders van voedsel met
elkaar te vergelijken ( markt, supermarkt, landwinkel)
-
Stel een lijst op van 4
producten.
-
Stel een lijst op van eisen
die jullie belangrijk vinden (het
gebruiksgemak,de kwaliteit, smaak, prijs,milieueffecten,
gezondheidseffecten, op de korte en lange termijn)
-
Vergelijk de producten en geef
een beoordeling per verkooppunt op basis van de eisen die je zelf hebt
opgesteld
Wat
zijn jullie conclusies?/
Wordt de uitslag van jullie onderzoek anders als het in zomer of winter
wordt uitgevoerd.
Opdracht excursie
voorbereiden biologisch verkooppunt
Biologische markt
groeit ( artikel>>)
Bereid het bezoek/
excursie aan een biologische winkel ( of een reguliere winkel) voor
-
Zoek uit waar in je omgeving
een biologische winkel te vinden is.
-
Vraag een rondleiding aan
-
Stel een aantal vragen op, die
je ter plekke wilt onderzoeken
-
Maak een verslag ( reikwijdte
winkel; doelgroep …, assortiment, eigenschappen producten,….)
Opdracht
keurmerk
In winkels neemt het
aantal groene keurmerken toe.
- Waarom zou een
winkel/supermarkt fairtrade producten willen aanbieden
- Onderzoek voor een
4-tal keurmerken welke eisen zij stellen aan product/
productieproces
- Geef per keurmerk
aan op welke aspecten van duurzaamheid wordt gelet ( gebruik ook
bijgevoegd schema
|
Duurzaamheidsaspecten: |
people |
planet |
profit |
Nu en later |
Hier en daar |
|
keurmerk |
|
Keurmerk A.. |
|
|
|
|
|
|
keurmerk B |
|
|
|
|
|
|
keurmerk B |
|
|
|
|
|
|
keurmerk D |
|
|
|
|
|
Reken opdracht
keurmerk koffie
Utz Kapeh ( betekent
Goede koffie) en Max Havelaar koffie zijn twee keurmerken voor koffie
die een goede prijs voor de kofieproducent willen bedingen.
De tussenhandel wordt
zoveel mogelijk uitgeschakeld, zodat de producenten zelf kunnen
profiteren van hun werk.
Zoek informatie over
een fairtrade -keurmerk voor koffie.
Wat zijn de argumenten
van de fairtrade –organsiatie.
Kijk naar het koffie
aanbod in supermarkten en ander verkoopplaatsen. Hoeveel schapruimte
wordt ingenomen door fairtrade koffie.
Hoe groot is het
aandeel van dit product in het totale aanbod van koffie en wat is
volgens jou de verwachting voor het marktaandeel in de toekomst. (Neemt
toe/ neemt af)
Wat zijn de motieven
voor winkels om dit aan te bieden?
Maak een presentatie
(hierbij kun je gebruik maken van de uitkomsten van de rekenopdracht)
In de rekenopdracht
Fair trade bereken je de extra opbrengst voor koffieboer
a)
Als een pak koffie van 250
gram dertig eurocent duurder zou worden, hoeveel eurocent gaat een kopje
dan meer kosten ( voor een kopje koffie is 6 tot 10 gram gemalen koffie
nodig)
b)
Informatie vooraf: Stel dat een
koffieboer 72 eurocent ontvangt voor elke kilogram groene koffie
(dat zijn onbewerkte koffiebonen). Voor een kilogram gebrande en
gemalen koffie is zo’n anderhalve kilogram groene koffie nodig.
Stel eens dat die 30 cent geheel ten goede
zou komen aan de koffieboeren. Met hoeveel procent zou dan hun opbrengst
( in euro’s) toenemen?
c)
Veronderstel dat zo’n
koffieboer 62 eurocent per kilogram groene koffie (onbewerkte
koffiebonen) moet uitgeven om de koffie te produceren en te verkopen.
Wat betekent vraag b dan: met hoeveel procent neemt zijn inkomen toe?
Opdracht Leefstijl:
Bekijk de film trippleP:
www.duurzaammbo.nl
( kijk bij……..)
Hierin zie je allerlei
vormen van verkwisting.
- Kun je nog meer
vormen bedenken van verkwistend gedrag
- Hoe kan
energiebesparend gedrag worden gestimuleerd onder jongeren. Hierbij
kun je denken aan afval, vervoer, voedsel, energie, selectief kopen
van producten, merk
Een andere
documentaire over leefstijl is te vinden op de Beeldbank ( documentaire
One Life)
Opdracht afvalstromen op je BPV
plek
Kun je achterhalen
hoeveel afval jaarlijks wordt geproduceerd door het bedrijf.
Wat zijn de kosten voor
het bedrijf voor verwijderen van het afval
Welk afval wordt
gescheiden ingezameld
Wat zou er nog verder
gescheiden kunnen worden
Heb je tips voor het
bedrijf om de hoeveelheid afval te verminderen
Welke reststromen
zouden geschikt zijn voor hergebruik
Hoe zijn reststromen
verder te verminderen
Zie ook bron: platform
hergebruik
Afvalinzameling
Bezoek de milieustraat
Onderzoek:
welke afvalstromen daar
worden ingezameld.
Hoe wordt dit afval na
inzameling verder verwerkt
Wat is er bekend over
de hoeveelheden afval in de toekomst, groeit deze of neemt het af? Kan
de gemeente het afval op dezelfde manier blijven verwerken??
Verder mogelijkheden
bij afval
Bezoek een
kringloopwinkel
Onderzoek wat er na
inzameling gebeurt met tweede hands auto’s
Hergebruik van
petflessen>>>>> fleecetrui
MVO vergt veel
inspanning van bedrijf : zijn consumenten hiervoor bereid meer te
betalen??
http://web.teleblik.kennisnet.nl/tsr/player/bve/fid/2965212
Andere onderwerpen
Schulden
Op jezelf wonen,
budgetteren
Reclame en invloed
Nationale geldtest
Vrijheid, Vrijheid van
meningsuiting
Debatteren
Rechten en plichten van
werknemers, CAO
Samenwerken
Functioneren als
werknemer binnen een organisatie
Leiderschapsstijlen
Reclame en invloed
Werk en Inkomen
Functioneren binnen een
arbeidsomgeving
Rechten en plichten als
consument
Consumentenorganisaties/programma’s (programma’s als Kassa over
plofkippen, DAS je recht, e.d.)
Films
‘Beperkt houdbaar’
‘Supersize me’
Schulden (youtube)
|